Piaski Marsa - The Sands of Mars (1951)

okładka pierwszego wydania angielskiego: Sidgwick & Jackson 1951	okładka wydania polskiego: Wiedza Powszechna 1957

O CZYM JEST TA POWIEŚĆ?

Martin Gibson, znany pisarz science-fiction, wyrusza w dziewiczy rejs statku kosmicznego Ares; podróż ta stanowi zarazem pierwszą wycieczkę bohatera poza atmosferę macierzystej planety. Gibson jest zobligowany do napisania relacji z podróży, swoistej reklamy nowoutworzonych regularnych połączeń pasażerskich Ziemia - Mars...

MOJE WRAŻENIA

Piaski Marsa to jedna z pierwszych powieści SF zrywających z romantyczną, nienaukową wizją Czerwonej Planety. Clarke oparł swą historię na tym, co o Marsie wiedziano na przełomie lat 40. i 50. ubiegłego stulecia. Dlatego też nie ma tu kanałów, umierającej cywilizacji Marsjan ani nic z tych rzeczy (choć, jak pokazały badania prowadzone w kolejnych dekadach, Clarke w kilku miejscach niestety się przeliczył). Zamiast tego jest kolejna historia eksploracji, racząca nas wyjaśnieniami wielu fizycznych i astronomicznych zjawisk oraz paradoksów. Wszystko to widzimy oczami głównego bohatera, który jako pisarz-teoretyk, zmuszony jest skonfrontować swą wiedzę i wyobrażenia z rzeczywistością. I to właśnie jest głównym celem tej książki - wszelkie pozostałe wątki i intrygi stanowią tło, poboczność, zastosowaną po to jedynie, by uczynić z tej książki powieść miast kolejnego tekstu publicystycznego. Nie znaczy to bynajmniej, że Piaski Marsa są nudnym ciągiem technicznych opisów - nic bardziej mylnego! Clarke potrafi pisać o skomplikowanych sprawach w sposób bardzo przejrzysty i ciekawy, przez co lektura tej książki staje się ciekawsza niż zwykłej powieści, gdzie najważniejsza jest akcja, a reszta jest "przy okazji".

Całość prosta i optymistyczna - książka sławi ideę podboju Kosmosu, tak więc mimo licznych zagrożeń, problemów i trudności wszystko musi się udać.

OKOLICZNOŚCI POWSTANIA

Clarke napisał tę powieść jeszcze pod koniec lat 40. Jest to pierwsza jego powieść, która ukazała się od razu w formacie książkowym.

Druga część swoistej trylogii, której pierwszy tom stanowi powieść Prelude to Space, zaś ostatni - Wyspy na niebie. Chociaż powieści te opowiadają niezależne historie i w żaden sposób nie są ze sobą powiązane, to jednak rozgrywają się w podobnym wszechświecie i skupiają się na kolejnych etapach tego samego przedsięwzięcia - podboju kosmosu.

Pierwsza powieść Clarke'a wydana w Polsce.

SPOILER: w książce opisana została scena, w której Fobos (jeden z dwóch małych księżyców Marsa) ulega transformacji w małe słońce; podobny pomysł - choć opisany z większym rozmachem - Clarke wykorzystał w 2010: Odysei kosmicznej.

INFORMACJA O WYDANIACH

Pierwsze wydanie angielskie: 1951, Sidgwick & Jackson

Pierwsze wydanie amerykańskie: 1951, Gnome Press

Pierwsze wydanie polskie: 1957, Wiedza Powszechna