O CZYM JEST TA KSIĄŻKA?
Szczyt zimnej wojny. Oba supermocarstwa - USA i ZSRR - wkraczają w decydującą fazę przygotowań do wysłania człowieka w Kosmos, gdy niespodziewanie na niebie pojawiają się ogromne statki Obcych...
Zwierzchnicy - bo tak zostają nazwani przybysze - przejmują całkowitą kontrolę nad światem, narzucając mu własny porządek. Nie używają przy tym siły - środek perswazji stanowi regularna manifestacja przytłaczającej potęgi technologicznej. W krótkim czasie Ziemia wkracza na drogę pokoju, dobrobytu i ogólnego szczęścia. Nie eliminuje to jednak podstawowych pytań, jakie zadaje sobie ludzkość: kim są Obcy? Skąd i po co przybyli? Kto lub co nimi kieruje? Jakie są ich zamiary wobec Ziemi i jej mieszkańców? I dlaczego cały czas pozostają w ukryciu?
PRZECZYTAJ FRAGMENT
MOJE WRAŻENIA
Koniec dzieciństwa to niezaprzeczalnie pierwsza liga fantastyki. Mamy tu świetnie skonstruowaną akcję, przejrzystą narrację a całość napisana została bardzo obrazowo. Zakres poruszanych w niej kwestii jest imponujący - powieść ta wręcz kipi od nowatorskich pomysłów i wizji (m.in. zapowiedź rzeczywistości wirtualnej, czy też pomysł "oka czasu", wykorzystany pół wieku później w Świetle minionych dni). Rozległa wiedza naukowa sir Clarke'a i zacięcie futurologiczne schodzą jednak w tej powieści na plan dalszy, stanowią niejako tło. Autor skupia się tu raczej na społecznych i filozoficznych implikacjach kontaktu z wyżej rozwiniętą cywilizacją. I choć akcja toczy się szybko (czasem nawet za szybko - książka ma tylko 300 stron), to jednak cały czas towarzyszy jej refleksja nad wartością i sensownością naszej cywilizacji, nad miejscem Człowieka we Wszechświecie, nad granicami poznania. Całość zmierza nieubłaganie do pointy, która stanowi raczej nieoczekiwane spojrzenie na ostateczny cel istnienia naszego gatunku. Spojrzenie dosyć niepokojące, choć nie pozbawione poezji.
OKOLICZNOŚCI POWSTANIA I CIEKAWOSTKI
Powieść powstała w latach 50., kiedy to temat spotkania w obcą cywilizacją był wręcz nadużywany, zarówno w literaturze popularnej jak i w kinie SF, które z dzieł wybitnych w owym czasie nie słynęło (wyjątek stanowi może film 'Dzień, w którym stanęła Ziemia', który zresztą ostatnio doczekał się remake'u). Mimo to Clarke zdołał uniknąć tu banału, wzbijając się ponad mało wysublimowane podteksty polityczne okresu zimnej wojny i proponując spojrzenie nowe, kosmiczne wręcz.
Powieść ta powstała z rozwinięcia opowiadania Guardian Angel, napisanego jeszcze w 1946 a opublikowanego w 1950 roku.
W tamtym okresie Clarke był pod wrażeniem dowodów na istnienie zjawisk paranormalnych. Z czasem jednak został on 'prawie zupełnym sceptykiem' ('an almost total sceptic').
Książka ta stała się bestsellerem i jednocześnie przełomem w karierze Clarke'a.
Wznowienie Końca dzieciństwa z 1990 roku zawiera nowy, uaktualniony prolog. Kolejne wydania natomiast zawierają obie jego wersje.
Prawa do filmu zostały sprzedane już dawno temu, film jednak jak dotąd nie powstał. Ostatnio projektem zainteresowała się Kimberly Peirce oraz Hilary Swank.
Jakkolwiek mający niedawno swą premierę film Knowing wydaje się być wyraźnie zainspirowany Końcem dzieciństwa.
Końcowe rozdziały powieści zainspirowały piosenkę Pink Floyd pod tym samym tytułem (album 'Obscured by Clouds') oraz okładkę płyty 'Houses of the Holy' zespołu Led Zeppelin.
Scena z prologu, w której nad głównymi miastami Ziemi pojawiają się ogromne statki Zwierzchników zainspirowała jedną z początkowych scen filmu 'Independence Day'.
W oparciu o Koniec dzieciństwa BBC stworzyło dwugodzinne słuchowisko, które wyemitowano na antenie BBC Radio 4 w listopadzie 1997.
Na rok 2009 zaplanowana jest premiera gry 'Infinite Space' na konsolę Nintendo, która rozgrywa się we wszechświecie powieści.
INFORMACJA O WYDANIACH
Pierwsze wydanie angielskie: 1954, Sidgwick & Jackson
Pierwsze wydanie amerykańskie:
Pierwsze wydanie polskie: 1993, RAAP & CIA BOOKS
